‘Niet 30 pesos,
maar 30 jaar’
Protesten Chili tegen regering en tegen wetten Pinochet-tijd
15 november 2019
Protesten worden al een maand volgehouden
De al meer dan een maand durende grote demonstraties, stakingen, wegblokkades en andere acties in Chili gaan nog steeds door. Ondanks gewelddadige repressie door de militaire politie - die tot zeker 23 doden en honderden gewonden heeft geleid. Duizenden mensen zijn gevangen gezet. Dinsdag was er in Chili een grote nationale staking, ondanks de beperkingen die vakbonden nog steeds zijn opgelegd door wetten uit de tijd van de militaire dictatuur van Pinochet. De vakbonden hadden president Piñera een ultimatum gesteld, waar hij niet op inging. Naast bouwvakkers, ambtenaren, leraren enzovoort deden ook de mijnwerkers mee en de havenwerkers in alle havens van Chili. Belangrijk, want de goed draaiende Chileense economie drijft voor een groot deel op delfstoffen als koper en lithium en die worden via de havens geëxporteerd. De acties begonnen weken geleden met het verzet tegen een grote prijsverhoging van het metrokaartje met 30 pesos. Maar daarachter zit veel meer en die eisen worden ook duidelijk gesteld. Niet alleen het invoeren van een minimumloon en een minimumpensioen van 500.000 pesos ($ 635) tegenover een minimumloon van nu 301.000 pesos ($ 386). Verder willen de demonstranten voor iedereen betaalbare goede zorg en onderwijs en betaalbare woningen. Weg met de beperking van vakbondsrechten. Een deel van die eisen zegt de rechtse president Piñera nu te willen inwilligen, maar dat is voor de Chilenen niet genoeg: niet alleen Piñera zelf moet weg, maar de hele politieke elite. Zij eisen een nieuwe grondwet - niet geschreven door het parlement, zoals Piñera wil - maar door een breed samengestelde vergadering uit het volk. De Chilenen willen ‘na 30 jaar’ af van de politici en van de wetten, die voor een belangrijk deel afkomstig zijn uit de dictatuur van Pinochet, die in 1973 met een fascistische staatsgreep de gekozen sociaaldemocratische president Allende ten val bracht. Pinochet gaf de economie in handen van de ‘Chicago Boys’ die onderwijs en gezondheidszorg, volkshuisvesting, pensioenen enzovoort zoveel mogelijk privatiseerden. Het gevolg is dat voor de rijken en de hoogste middenklassen de beste ziekenhuizen en scholen beschikbaar zijn, maar voor de armen en grote middengroepen slecht staatsonderwijs en onbetaalbare zorg - tenzij ze zich zwaar in de schulden steken. Die schulden en ook de lage pensioenen van 25% van het verdiende loon leiden vaak tot wanhoop en zelfs tot zelfmoord. Opvallend is de grote deelname aan de acties van de jeugd die de dictatuur van Pinochet niet heeft meegemaakt. In veel landen in Zuid-Amerika en daarbuiten zijn solidariteitsmanifestaties en demonstratie gehouden - een paar weken geleden ook in Amsterdam. De internationale havenwerkersvakbond IDC, waarbij de Chileense Union Portuaria de Chile is aangesloten, heeft gedreigd dat als de harde repressie zo doorgaat zij alle aangesloten vakbonden zal oproepen om Chileense schepen te boycotten. De strijd van de Chilenen verdient de internationale steun van alle werkende mensen. Die strijd zal verder moeten gaan dan een nieuwe grondwet: een vrij leven voor alle gewone mensen is pas gegarandeerd als aan de nationale bourgeoisie en aan de imperialisten hun macht en invloed ontnomen is.
DVL
PiB
internationaal